Photo: Ben Jones

Rhaglen

Eric Whitacre: This Marriage
Bob Chilcott: Marriage to my Lady Poverty
arr. Nigel Short: The Dying Soldier
Eric Whitacre: Sleep
arr. Bob Chilcott: She’s Like The Swallow
Juan de Anchieta arr. Bob Chilcott: Con Amores la mi Madre
arr. Bob Chilcott: The Lazy Man

Tenebrae

Wedi’i ddisgrifio fel “rhyfeddol” (The Times) a “difrodus o hardd” (Gramophone Magazine), mae’r côr arobryn Tenebrae yn un o ensemblau lleisiol mwyaf blaenllaw’r byd, sy’n enwog am ei angerdd a’i gywirdeb.

O dan gyfarwyddyd Nigel Short, mae Tenebrae yn perfformio mewn gwyliau a lleoliadau mawr ledled y byd, gan gynnwys Proms y BBC, Gŵyl Ryngwladol Caeredin, Leipzig Gewandhaus (yr Almaen) a Gŵyl Melbourne (Awstralia). Mae’r côr yn enwog am ei ddehongliadau clodwiw o gerddoriaeth gorawl yn amrywio o weithiau angerddol a chyniwair y Dadeni hyd at gampweithiau corawl cyfoes, ac mae’n hyrwyddwr ymroddedig dros gyfansoddwyr cyfoes, ar ôl gweithio gyda Judith Bingham, Ola Gjeilo, Alexander L’Estrange, Alexander Levine, Paweł Łukaszewski, Paul Mealor, Hilary Tann, Joby Talbot, Syr John Tavener a Will Todd. Mae Tenebrae hefyd yn ymgysylltu’n aml â cherddorfeydd gorau’r byd, gan ymddangos yn rheolaidd ochr yn ochr â’r Academi Cerddoriaeth Hynafol, Cerddorfa Aurora a Britten Sinfonia, ac mae hefyd yn curadu Gŵyl Wythnos Sanctaidd flynyddol mewn partneriaeth â St John’s, Smith Square.

Photo © Sim Canetty-Clarke

Mae datblygiad corawl hefyd yn ganolog i ethos Tenebrae, ac mae’r côr wedi arloesi dull gweithdy ysbrydoledig, The Tenebrae Effect, a ddyluniwyd i herio a datblygu pob cyfranogwr trwy feithrin sgiliau sy’n hanfodol i berfformiad Tenebrae. Er 2016 mae wedi darparu cyfleoedd hyfforddi a pherfformio hanfodol i bedwarawd o gantorion proffesiynol ifanc rhagorol, trwy ei Gynllun Artist Cyswllt. Fel rhan o’r gymrodoriaeth hon, mae’r cantorion ifanc hyn yn cyflwyno gweithdai datblygu corawl rheolaidd, mewn cydweithrediad â phartneriaid addysg Tenebrae, Canolfan Gerdd Llundain a Chôr Ieuenctid Llundain.

Mae disgograffeg gynyddol Tenebrae wedi arwain at gydweithrediadau â Signum, Decca Classics, Deutsche Grammophon, EMI Classics, LSO Live, a Warner Classics. Yn 2012 Tenebrae oedd yr ensemble cyntaf erioed i gael sawl enwebiad yn yr un categori ar gyfer Gwobrau Cylchgrawn Cerddoriaeth y BBC, gan sicrhau clod ‘Perfformiad Corawl Gorau’ am recordiad y côr o Requiem Mass Victoria, 1605. Y flwyddyn ganlynol, enwebwyd perfformiad Tenebrae o’r Fauré Requiem gyda Cherddorfa Symffoni Llundain, ar gyfer y Gwobrau Gramoffon, ar ôl cael ei ddisgrifio fel “y Fauré Requiem gorau ar ddisg” a’r “traddodiad corawl Seisnig yn ei anterth” (Richard Morrison, Chief Music Critic, The Times). Yn 2014 fe gyrhaeddodd recordiad y côr o gerddoriaeth Uniongred Rwsiaidd, Russian Treasures, rif 1 yn Siart Clasurol Arbenigol y DU. Yn 2016 derbyniodd Tenebrae ei ail Wobr Cylchgrawn Cerddoriaeth y BBC am recordiad o Brahms a Bruckner Motets. Y mae’r elw o’r gwerthiant yn mynd at Gymorth Canser Macmillan. Hefyd, yn 2018 derbyniodd enwebiad Grammy ar gyfer Music of the Spheres, ei albwm o rangannau o Ynysoedd Prydain.

Gwerthoedd craidd Tenebrae yw ‘Passion and Precision’. Trwy ei ymroddiad parhaus i berfformiad o’r ansawdd uchaf, gweledigaeth Tenebrae yw cyflwyno rhaglenni dramatig, perfformiadau di-nam a phrofiadau bythgofiadwy, gan ganiatáu i gynulleidfaoedd ledled y byd gael eu cyffroi gan bŵer ac agosatrwydd y llais dynol.

Photo © Sim Canetty-Clarke

Nigel Short

Mae’r arweinydd arobryn Nigel Short wedi ennill clod eang am ei waith recordio a pherfformio byw gyda cherddorfeydd ac ensembles blaenllaw ledled y byd.

Yn gyn-aelod o ensemble lleisiol enwog The King’s Singers (1994–2000), yn 2001 ffurfiodd Nigel gôr firtuoso, Tenebrae, sy’n cyfuno angerdd côr cadeirlan â chywirdeb manwl ensemble siambr. O dan ei gyfarwyddyd, mae Tenebrae wedi cydweithio â cherddorfeydd ac offerynwyr o fri rhyngwladol ac erbyn hyn mae ganddo enw da fel un o ensemblau lleisiol gorau’r byd.

Hyd yn hyn, mae Nigel wedi arwain yr Academi Cerddoriaeth Hynafol, Cerddorfa Aurora, Cerddorfa Symffoni’r BBC, Cerddorfa Siambr Ewrop, Cerddorfa Siambr Lloegr, Cyngerdd Saesneg, Cerddorfa Ffilharmonig Llundain, Cerddorfa Symffoni Llundain, Cerddorfa yr Oes Goleuedig, Cerddorfa Ffilharmonig Frenhinol, Ensemble yr Alban a Britten Sinfonia. Mae wedi cyfarwyddo Cerddorfa Symffoni Llundain ochr yn ochr â Tenebrae mewn recordiad byw o Fauré’s Requiem, a enwebwyd ar gyfer Gwobrau Gramophone (2013) ac ers hynny, mae wedi arwain y gerddorfa yn Eglwys Gadeiriol St. Paul’s fel rhan o Ŵyl Dinas Llundain. Mae recordiadau cerddorfaol eraill yn cynnwys Mozart’s Requiem ac Ave Verum Corpus gyda Cherddorfa Siambr Ewrop a rhyddhad newydd o gerddoriaeth gan Bernstein, Stravinsky a Zemlinsky gyda Cherddorfa Symffoni’r BBC a ddisgrifir fel “prif strôc rhaglennu” (Financial Times). Yn ddiweddar, ymddangosodd fel arweinydd gwadd gyda Chantorion y BBC, Leipzig’s MDR Rundfunkchor ac Ensemble Lleisiol Cenedlaethol Denmarc.

Mae gan Nigel brofiad recordio helaeth ac wedi arwain ar gyfer llawer o brif labeli’r byd gan gynnwys Decca Classics, Deutsche Grammophon, EMI Classics, LSO Live, Signum a Warner Classics. Yn 2018, derbyniodd enwebiad Grammy yng nghategori ‘Perfformiad Corawl Gorau’ ar gyfer albwm rhangannau Tenebrae o Ynysoedd Prydain, Music of the Spheres. Fel cynhyrchydd sydd wedi ennill gwobrau Gramophone, mae Nigel yn gweithio gyda llawer o gorau proffesiynol y DU ac ensemblau lleisiol gan gynnwys Alamire, Ex Cathedra, Gallicantus a The King’s Singers.

Nodiadau rhaglen

Bob Chilcott - Marriage to my Lady Poverty
Wedi’i ysgrifennu ar gyfer Stephen Williams a Chôr Chapter House, Efrog, mae hon yn driniaeth gyfoes yn nhraddodiad rhangannau Lloegr. Mae’r darn yn ei gyfanrwydd yn foddol annelwig, a darperir cyferbyniad lliw gan ambell gyrch i mewn i ochr meddalnod yr allwedd ac yna mwy ar ochr y llonnod. Mae’r defnydd cyson o nodau cyfagos ar unwaith yn anghytsain ac yn lleddfol, cyn i’r gwaith ddod i ben gyda diweddglo disglair hyfryd mewn cywair llon, gonfensiynol. Mae’r testun gan gyfoeswr Chilcott, Charles Bennett, yn llawn delweddaeth fugeiliol a rhamantus, yn siarad am briodas gyfriniol â rhinwedd fenywaidd: tlodi. Yn sicr mae yma adlais o Ddiwinyddiaeth Sant Ffransis, priodas artistig o greadigrwydd gyda’r byd naturiol, a ddywedodd: ‘Priodas â fy Arglwyddes Tlodi oedd fy mywyd’.

Eric Whitacre - This Marriage
Wedi’i gyfansoddi yn 2004 mae’r cyfansoddwr yn disgrifio’r cyfansoddiad telynegol hardd hwn fel anrheg fach a syml i’w gyn-wraig ar achlysur eu seithfed pen-blwydd priodas.

arr. Nigel Short - The Dying Soldier
Mae The Dying Soldier (a elwir hefyd yn ‘Brother Green’) yn alarnad ymladdwr llai ffodus, wedi’i saethu ac yn cael ei ladd yn ystod Rhyfel Cartref America. Yn gorwedd ar y tir oer, mae’n gofyn i’w ffrind aros wrth ei ochr a throsglwyddo ei feddyliau olaf i’w wraig a’i blant, yn sicr yn y wybodaeth y bydd, ymhen amser, yn cael ail-ymuno gyda nhw yn y nefoedd. Mae’r dôn, a drefnwyd gan Nigel Short, yn fersiwn o gân angau enwog arall - yr hen faled Albanaidd, ‘Barbara Allen’.

Eric Whitacre - Sleep
Yng ngaeaf 1999 cysylltodd Ms Julia Armstrong, Austin, Texas gyda’r cyfansoddwr. Roedd hi eisiau comisiynu gwaith corawl er cof am ei rhieni, a fu farw o fewn wythnosau i’w gilydd ar ôl mwy na hanner can mlynedd o briodas. Roedd hi eisiau i’w hoff gerdd,anfarwol gan Robert Frost ‘Stopping By Woods on a Snowy Evening’ gael ei defnyddion ac i’r Austin ProChorus (Kinley Lange, cond.), ganu’r datganiad cyntaf. Cafodd Eric Whiacare ei symud yn ddwfn gan ei hysbryd a’i chais, a chytunwyd i ymgymryd â’r comisiwn, fodd bynnag, ar ôl anhawsterau geiriau gogoneddus Charles Anthony Silvestri a ddefnyddiwyd.

Juan de Anchieta arr. Bob Chilcott - Con Amores, la mi Madre
Cyfansoddwyd datganiad goleuog o gariad mamol, Con amores, la mi madre (‘Gyda chariad, fy mam’) gan y cyfansoddwr Dadeni Sbaenaidd Juan de Anchieta. Yn araf ac yn ddistaw, mae ganddi rinwedd emyn, ei rythm ysgafn a’i lleisiau benywaidd yn eu cwmpawd uchaf yn cael eu cefnogi gan leisiau tawel, gwrywaidd i’w thrwytho â didwylledd pur, llonydd.

arr. Bob Chilcott - She’s Like The Swallow
Mae hi fel Y Wennol yn cynnig golwg mwy coeth ar gariad, neu yn hytrach ei golled. Fe’i clywir yma fel galarnad lletglir lle mae cyfres o gyffelybiaethau yn cyfeirio’n ddidrugaredd at gost ofnadwy cariad dirmygus, gyda thrylwyredd chwalfa’r annwyl “Rwy’n ymhyfrydu ym mhawb” wedi’i wrthweithio gan y dadleniad chwerwfelys: “Mae hi’n caru ei chariad ond ni wnaiff garu dim mwy ”. Mae’n stori llwm wedi’i mynegi mewn cerddoriaeth delynegol a thosturiol.

arr. Bob Chilcott - The Lazy Man
Mae’r Dyn Diog yn chwedl Americanaidd arall gyda phurdeb moesol: ni enillodd segurdod galon deg erioed. Mae’r trefniant hyfryd ac ysgafn hwn wedi’i nodi’n “Awelog”, ansawdd sy’n trwytho’r gosodiad lleisiau benywaidd mewn sylwebaeth ysgafn a di-eiriau i raddau helaeth, yn erbyn yr adroddiant blin, a arweinir gan y dynion, gyda gwrthbwynt bywiog, disglair. Gwrandewch am y dyn ifanc di-werth yn chwalu ei fywyd â chwiban talog.

Cyfrannu

Cefnogwch yr Ŵyl trwy roi’r hyn y gallwch chi

Tanysgrifiwch i Gylchlythyr GGRGC

Tanysgrifiwch i’n cylchlythyrau rhad ac am ddim gyda newyddion am Gŵyl Gerdd Ryngwladol Gogledd Cymru a digwyddiadau codi arian eraill yn ystod y flwyddyn.